Berichten

Schriftelijke vragen over broeikasuitstoot vennen en vijvers

Schriftelijke vragen van Statenlid Jürgen Stoop over de broeikasuitstoot uit Brabantse vennen en vijvers.

Klik op de volgende link: Schriftelijke vragen over broeikasuitstoot vennen en vijvers.

Geacht college,

Vorige maand kondigde de provincie Noord-Brabant op haar website een subsidieregeling aan voor initiatieven die zijn gericht op het behoud en/of het herstel van vennen.1 Hiervoor is 1 miljoen euro beschikbaar.

Eerder dit jaar berichtte dagblad Trouw over een onderzoek van de Radboud Universiteit naar de uitstoot van broeikasgassen, zoals koolstofdioxide (CO2) en methaan (CH4), door (buurt)vijvers.2 De onderzoekers schatten deze uitstoot gelijk aan die van ongeveer 200.000 auto’s per jaar. De oorzaak zit in het organisch materiaal dat op de bodem van ondiep water vergaat. In het onderzoek staat ook welke mogelijkheden er zijn om deze problematiek te verminderen. Bijvoorbeeld door te baggeren, te sturen op de watervegetatie (waterplanten) en de visstand, of door over te gaan tot het voedselarm maken van de bodem en verbrakking.

Brabant heeft zich geconformeerd aan de doelstellingen uit het Klimaatakkoord van Parijs. Het CDA denkt dat Brabant door het terugdringen van de broeikasuitstoot in vennen en vijvers een wezenlijke bijdrage kan leveren aan het halen van deze klimaatdoelstellingen. Wij hebben daarom voor u de volgende vragen:

  1. Bent u bekend met het onderzoek van de Radboud Universiteit naar de uitstoot van broeikasgassen door (buurt)vijvers?
  2. Begrijpen wij het goed dat de subsidieregeling Biodiversiteit en leefgebieden bedreigde soorten (onderdeel venherstel) alleen is bedoeld voor vennen (door de natuur ontstaan) en niet voor vijvers (door de mens aangelegd)?
  3. Brabant telt ongeveer 600 vennen, driekwart van alle vennen in Nederland. Is bekend hoeveel broeikasgassen deze vennen uitstoten? Is er in uw ogen sprake van een probleem?
  4. Is bekend hoeveel (buurt)vijvers er in Brabant zijn en hoeveel broeikasgassen deze vijvers uitstoten?
  5. Geeft u bij het toekennen van subsidie voor het herstel en behoud van Brabantse vennen prioriteit aan de vennen die de hoogste uitstoot van broeikasgassen laten zien?
  6. Indien men overgaat tot het schoonmaken van vennen, is het van belang in welke tijd van het jaar dit gebeurt. Dit om te voorkomen dat door het vallen van het blad of door maaiwerkzaamheden rondom de vennen alsnog organisch materiaal in het water terechtkomt. Heeft de provincie bij de subsidietoekenning voorwaarden opgenomen over de periode waarbinnen de schoonmaak moet plaatsvinden, om de uitstoot van broeikasgassen ook naar de toekomst toe te minimaliseren?
  7. Deelt u de mening van het CDA dat Brabant door het terugdringen van de broeikasuitstoot in vennen en vijvers een wezenlijke bijdrage kan leveren aan het halen van de doelstellingen uit het Klimaatakkoord van Parijs?
  8. Welke maatregelen neemt u om niet alleen de uitstoot van broeikasgassen in vennen te verminderen, maar ook die in (buurt)vijvers?
  9. De oplossing voor de broeikasuitstoot door (stads)vijvers is het schoonhouden van de vijver en de omgeving. Bewoners en gemeenten kunnen dit samen doen. Omwonenden kunnen bijvoorbeeld hondenpoep opruimen, terwijl de gemeente zorgt voor minder of bladhoudende bomen aan de watergrens. Ziet u mogelijkheden om als provincie lokale initiatieven, gericht op het schoonhouden van buurtvijvers, te ondersteunen? Bijvoorbeeld als onderdeel van het provinciale natuur- en/of klimaatbeleid.

Wij zien de antwoorden op deze vragen graag tegemoet, waarvoor bij voorbaat hartelijk bedankt.

Met vriendelijke groet,

Namens de CDA-fractie,

Jürgen Stoop

1 Zie https://www.brabant.nl/actueel/nieuws/2019/juni/provincie-houdt-aandacht-voor-brabantse-vennen

2 Zie https://www.trouw.nl/duurzaamheid-natuur/nederlandse-buurtvijvers-stoten-evenveel-broeikasgas-uit-als-tweehonderdduizend-auto-s~b3e44c7e/?referer=https%3A%2F%2Fwww.google.nl%2F

Opinie Marianne van der Sloot c.s. – ‘Stoppen met dromen en drammen over klimaat’

Opinie van Marianne van der Sloot en 11 andere CDA-lijsttrekkers in dagblad De Telegraaf d.d. 5 februari 2019.

‘Stoppen met dromen en drammen over klimaat’

De plannen van de klimaattafels getuigen niet van realisme en gezond verstand. Dat stellen de twaalf CDA-lijsttrekkers voor de Provinciale Statenverkiezingen. In de week van het klimaatdebat in de Kamer en het eigen partijcongres, stellen zij vier voorwaarden aan het Klimaatakkoord.

Klimaat is een belangrijk thema in de campagne voor de provinciale verkiezingen. Dat is terecht. Om de doelen van Parijs te halen, zijn de provincies van cruciaal belang. Als CDA lijsttrekkers van de twaalf provincies onderschrijven wij de doelen en zien wij veel kansen voor onze provincies. Maar om Parijs te halen is meer realisme en gezond verstand nodig in de uitvoering. Daarin schieten de plannen van de klimaattafels tekort. Daarom stellen wij vier voorwaarden aan het definitieve akkoord.

Een succesvolle klimaataanpak vraagt allereerst om draagvlak in plaats van doordrukken. Bij de presentatie van het concept-klimaatakkoord is te veel mist ontstaan over de werkelijke klimaatopgave. Het debat is gekaapt door felle voor- en tegenstanders, door drammers en sceptici. Maar door mensen alleen bezorgd of boos te maken komt een oplossing niet dichterbij. De keuzes zijn lastig, zoals we zien in discussies over windmolens. Iedereen weet dat ze nodig zijn, maar niemand wil ze in de achtertuin.

Veel van de zorgen gaan over de rekening van de klimaataanpak. Die zorgen zijn terecht. Voor veel mensen is een nieuwe elektrische auto nog lang geen haalbaar alternatief. Zij zijn al blij met een degelijke tweedehands, die ook de komende jaren nog vaak op benzine rijdt. Ook de plannen om huizen te isoleren en van het gas af te halen vragen om grote investeringen, bovenop de hogere energierekening die mensen dit jaar al betalen. Daarom moeten we zorgen dat de veranderingen voor iedereen haalbaar en betaalbaar zijn.

In de derde plaats pleiten wij voor een realistischer tempo in de uitvoering. De klimaatplannen zijn geformuleerd voor 2030 en 2050. We hebben dus een generatie de tijd om alle doelen te realiseren. Die tijd moeten we nuttig gebruiken, door nu te doen wat kan en nodig is en andere maatregelen uit te smeren over de komende decennia. Dat geeft een realistisch perspectief, maar schept ook ruimte om maximaal te profiteren van de innovatie en de technologische vooruitgang. Ook de markt levert hier een bijdrage. Zo heeft Volkswagen al aangekondigd vanaf 2026 uitsluitend nog elektrische auto’s te produceren. Daar is dus geen peperdure subsidie voor nodig.

De vierde voorwaarde is een eerlijk Europees speelveld. Het Nederlandse klimaatbeleid is gericht op een CO2-reductie van 49%. In Europa zoekt het kabinet steun voor een verdere reductie tot 55%. De realiteit is dat veel van de ons omringende landen niet verder komen dan 40 tot 45%. Dat maakt de Nederlandse ambitie riskant. Een Nederlandse ‘kop’ op de Europese doelen betekent dat wij voor veel geld de problemen van andere landen oplossen en de concurrentiepositie voor MKB’ers en grote bedrijven verslechtert. Daarom moet Nederland aansluiten bij de Europese doelen, ook als dit lager is dan de ambities waar het kabinet nu vanuit gaat.

Wij kunnen de klimaatopgave tot een succes maken en onze provincies schoner doorgeven aan de volgende generaties. Dat kan als we stoppen met dromen en drammen en kiezen voor haalbare, betaalbare en realistische plannen. Daarover kan de kiezer zich op 20 maart uitspreken.

De CDA-lijsttrekkers voor de verkiezingen Provinciale Staten: Jan Nico Appelman (Flevoland), Jo Annes de Bat (Zeeland), Adri Bom-Lemstra (Zuid-Holland), Gerhard Bos (Gelderland), Derk Boswijk (Utrecht), Patrick Brouns (Groningen), Dennis Heijnen (Noord-Holland), Eddy van Hijum (Overijssel), Henk Jumelet (Drenthe), Ger Koopmans (Limburg), Sander de Rouwe (Friesland), Marianne van der Sloot (Noord-Brabant).

Erik van Lith: Waterschap energieneutraal in 2025?

Waterschap formuleer haalbare energie doelen

Waterschappen spelen bij de uitvoering van hun taken in op de verandering van het klimaat. Niet alleen door tijdig maatregelen te nemen bij meer extreme natte en droge periodes. Ze beperken het gebruik van fossiele brandstoffen en daarmee de uitstoot van CO2. Een te veel aan CO2 wordt gezien als een oorzaak van klimaatverandering. De waterschappen maken steeds meer gebruik van duurzame energiebronnen zoals windmolens, zonnepanelen, warmtekracht, warmte en koude uit oppervlaktewater, groene stroom en biogasopwekking bij rioolwaterzuivering. Ze streven ernaar in 2025 energieneutraal te zijn dat wil zeggen dat alleen nog gebruik wordt gemaakt van duurzame energiebronnen. Is dat realistisch?

Afgelopen jaren investeerden de waterschappen miljoenen aan energieopwekking. Uit de klimaatmonitor van de waterschappen van 2016 blijkt dat inmiddels 30% van het totale energieverbruik opgewekt wordt door eigen energie (voornamelijk biogas) en daarnaast 6% door wind- en zonne-energie op eigen terrein. Een flinke stap, maar dan rest nog wel een fors deel van de energieopgave. Tegelijkertijd moeten waterschappen stevig investeren in aanpak van overstromingsrisico’s, wateroverlast en verdroging en verbetering van de waterkwaliteit. De financiële druk is hoog. Het CDA wil dat het waterschap haar taken goed blijft uitvoeren, maar dan wel tegen beheersbare kosten en tarieven.

Er is niet alleen financiële druk. Ook van de ambtelijke organisatie van een waterschap wordt veel verwacht. Jaren gaan vooraf, tot een idee of initiatief geheel of gedeeltelijk kan worden opgeleverd en feitelijk bijdraagt aan duurzaam opgewekte energie. Rekening moet worden gehouden met de benodigde doorlooptijd van alle procedures. Onlangs wees de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland nog op realiteit van doorlooptijden. Concreet voorbeeld is de oplevering van de energiefabriek in Tilburg. Door vertraging in oplevering zijn 3 jaren verloren gegaan. Het realiseren van nieuwe projecten voor duurzame energie vraagt veel tijd en inspanning van alle betrokkenen.

Daarnaast is draagvlak van de omgeving van belang. In zijn algemeenheid zal men veranderingen in een andere energievoorziening steunen. Energieprojecten kunnen een grote impact hebben op de leefomgeving. Daardoor kan er weerstand in de directe omgeving onstaan, die serieus genomen moet worden. Dat kan uiteindelijk betekenen dat voorgenomen projecten in de ijskast worden gezet. In ieder geval moeten omwonenden participeren, zodat zij hun steun voor bepaalde projecten kunnen geven. Tevens kunnen particulieren, ondernemers en energiecoöperaties worden gevraagd met initiatieven te komen. Dan moet wel helder zijn, wat het waterschap voor hen kan betekenen.

Kortom, waterschappen zijn zich bewust van hun bijdrage CO2 te beperken. Maar verwachtingen moeten wel in overeenstemming zijn met wat van waterschappen, hun inwoners en bedrijven gevraagd kan worden. Belangrijke voorwaarde voor het welslagen van de energieopgave bij waterschappen is het vinden van de balans. Deze balans veronderstelt een evenwicht tussen datgene wat in korte tijd moet gebeuren en datgene wat financieel en organisatorisch gedragen kan worden. Waterschappen dienen ook rekening te houden met hun omgeving, zodat het noodzakelijke draagvlak onstaat. Het CDA heeft recent in het Algemeen Bestuur hiervoor aandacht gevraagd. Het gaat bij de energieopgave van waterschappen om focus: formuleer voor de periode tot en met 2025 haalbare doelen en resultaten!

Met regelmatige publicaties breng ik belangstellenden op de hoogte van mijn werk als Lid van het Algemeen Bestuur van het waterschap De Dommel. Zijn er vragen, opmerkingen of suggesties, laat het mij dan weten via emailadres: evlith@dommel.nl.

Erik van Lith

Lambert van Nistelrooij – Parijs na Trump

Bij zijn eerste bezoek aan Europa heeft de Amerikaanse president Trump opnieuw vraagtekens gezet bij het klimaatakkoord van Parijs. Hij gelooft niet in het effect van het menselijk handelen op de klimaatverandering. Als Europarlementariër pleit ik er echter voor het akkoord van Parijs onverkort uit te voeren. Het akkoord betekent een forse push voor innovaties op veel terreinen. In Europa mogen wij ons in het ontwikkelen van oplossingen niet laten afremmen. We moeten juist nieuwe kansen grijpen, zoals meer gebruik van plantaardige grondstoffen en het beter benutten van CO2.

Het klimaatakkoord van Parijs is het meest omvattende akkoord in de strijd tegen de opwarming van de aarde. Het akkoord legt vast dat de temperatuur van de aarde niet meer dan twee graden Celsius mag stijgen. Maar belangrijker zijn de handtekeningen van meer dan 170 landen, waaronder Nederland, waarmee ze aangeven bereid te zijn om hiervoor extra geld vrij te maken.

Ook het Europees Parlement staat achter het akkoord. Op advies van een bijzondere commissie, waarin ik zitting had, heeft het Parlement bovendien erkend dat het handelen van de mens wel degelijk één van de hoofdoorzaken van de opwarming van de aarde is. Daarom pleit ik er voor het akkoord van Parijs onverkort uit te voeren. Op alle fronten moeten we aan de bak, van energiezuinige huizen en kantoren tot zuinige en schonere auto’s en ook het benutten van vrijkomende CO2. Investeringen die zich op termijn terugverdienen.

De grote industrieën steunen de overgang naar duurzame productie, waarbij ze de overheden vragen de komende jaren een helder beleid te voeren. Deskundigen verwachten immers dat er een overgangsperiode van zeker 40 tot 50 jaar nodig is, voordat we de fossiele bandstoffen niet meer nodig hebben. Vanuit die achtergrond ben ik al enige jaren een pleitbezorger voor de bio-gebaseerde economie: plantaardige grondstoffen vervangen geleidelijk grondstoffen uit fossiele bronnen, bijvoorbeeld bij het maken van plastics. Europa steunt deze overgang. Andere kansen voor Europa ziet hij in het beter benutten van CO2. We kunnen zien dat een tuinbouwcomplex in Terneuzen floreert door gebruik te maken van hoogwaardige CO2, die vrijkomt bij een nabijgelegen kunstmestfabriek. Ook opslag van CO2, bijvoorbeeld in lege gasvelden in de Noordzee, biedt mogelijkheden. Over enkel jaren kunnen we dan Trump opnieuw ontvangen en hem laten zien, hoe idealen en zaken kunnen samengaan.