Berichten

Spreektekst Ankie de Hoon – Debat over het bestuursakkoord 2020-2023 op 15/05

Spreektekst1 Ankie de Hoon – Lid Provinciale Staten Noord-Brabant
Debat over het bestuursakkoord 2020-2023 
(15-05-2020)

Voorzitter,

Onze fractie heeft weloverwogen gekozen voor deze nieuwe coalitie en is verheugd met de totstandkoming daarvan. Er ligt een evenwichtig en realistisch bestuursakkoord en er staat een kundige ploeg kandidaat-gedeputeerden klaar om hier vol energie mee aan de slag te gaan. Dat neemt niet weg dat er onder onze leden ook zorgen leven aangaande deze samenwerking. Daar wil ik graag bij stilstaan.

Want als fractie begrijpen wij deze zorgen. En laat ik helder zijn. Binnen deze nieuwe coalitie zal het CDA blijven staan voor haar eigen kernwaarden en beginselen. Deze kernwaarden liggen ook aan het bestuursakkoord ten grondslag. Wij zullen waken over een weerbare, representatieve en inclusieve democratie, waar mensen worden gerespecteerd om wie ze zijn en wat ze doen. Waarin ook de rechterlijke macht wordt gerespecteerd en haar uitspraken worden nageleefd. In dit alles maken wij geen onderscheid en behandelen we iedereen gelijk, net zoals dat wij geen onderscheid maken in met wie wij samenwerken, dat doen wij in beginsel met iedereen. Dus ook met de Europese Unie, die al op vele manieren is verbonden met de provincie. Door met iedereen samen te werken, kunnen we op weg naar een duurzame toekomst voor Brabant.

En daarbij gaan wij uit van onze uitgangspunten: rentmeesterschap voor een gezonde, leefbare aarde, solidariteit met hen die dat nodig hebben, gerechtigdheid voor iedereen op gelijke basis en gespreide verantwoordelijkheid omdat we het samen moeten doen. Dat vinden wij normaal voor een leefbare, verbindende samenleving. Brabant mag er op rekenen dat wij ons hiervoor in zullen zetten en dat zullen bewaken, omdat ook wij vinden dat we niet normaal moeten maken wat niet normaal is. Daar mag iedereen ons op aanspreken.

Voor onze fractie is dit bestuursakkoord de basis voor een nieuwe start. Waarbij we behouden wat goed is, en veranderen waar nodig. Door andere accenten te zetten hopen we méér draagvlak en méér realisme onder en in het Brabantse beleid te krijgen.

Waarbij we ons ervan bewust zijn dat het mandaat van deze coalitie drie jaar is, maar we nadrukkelijk vooruit blijven kijken naar het Brabant van 2030, het Brabant dat we willen doorgeven aan onze kinderen en kleinkinderen, het kompas waarop wij als CDA altijd zullen blijven varen. Door nu slimme keuzes te maken, voorkomen we dat onze opvolgers straks pijnlijke besluiten moeten nemen. Daarbij past een behoedzaam uitgavenpatroon, omdat we als provincie minder geld kunnen uitgeven dan tien jaar geleden. Dat is geen gemakkelijke boodschap, maar wel een eerlijke.

Naast realisme zien wij draagvlak als een belangrijk uitgangspunt van deze coalitie. Oftewel: minder ieder voor zich en meer samen. Want alleen ren je sneller, maar samen kom je verder. Die geest zit ook in dit bestuursakkoord. Landbouw en natuur zijn geen vijanden, maar bondgenoten die elkaar nodig hebben en elkaar helpen. Stad en platteland zijn twee kanten van dezelfde medaille. Het is diezelfde gezamenlijkheid waarin VVD, Forum, CDA en Lokaal Brabant elkaar in de afgelopen maanden hebben gevonden. Omdat we alle vier vinden dat Brabant een stabiel bestuur verdient. En we, samen met alle partijen in deze Staten, de schouders willen zetten onder de grote vraagstukken waar onze provincie voor staat.

Hoe houden we Brabant ondernemend, innovatief en bereikbaar? Hoe houden we Brabant leefbaar en gezond? Hoe houden we Brabant veilig en een fijne plek om op te groeien en oud te worden? Het CDA is blij in dit bestuursakkoord, nog meer dan in het vorige, veel antwoorden op deze vragen terug te zien. Waarbij we onverminderd ambitieus blijven, maar tegelijkertijd kiezen voor een realistisch tempo van te nemen maatregelen. Ik loop er graag een aantal met u langs.

Op de eerste plaats: leefbaarheid. Brabant groeit, vergroent én vergrijst, en dus blijven we nieuwe woningen bouwen, 10.000 per jaar, voor de Brabanders van nu en de Brabanders van morgen, zowel in de stad als in onze dorpen. Tegelijkertijd verbeteren we, samen met gemeentes, de bereikbaarheid van en ín onze provincie, over de weg én met het openbaar vervoer, want Brabant mag niet stil komen te staan. De N389, N65 en N279 stonden al lang op de wensenlijstjes van veel Brabanders én op die van het CDA. We omarmen de inzet voor het, in onze ogen, nog steeds ‘prehistorische’ knooppunt Hooipolder en hopen dat we deze periode een knoop kunnen doorhakken over een definitieve bereikbaarheidsoplossing voor de Brainportregio. Van onderop, met inwoners en gemeenten, en mét draagvlak. Omdat we vinden dat iedere Brabander aan de Brabantse samenleving moet kunnen meedoen, pakken we laaggeletterdheid aan en versterken we de digitale vaardigheden van onze inwoners. En hebben we bijzondere aandacht voor de positie van onze ouderen, door per beleidsterrein te kijken wat voor hen van belang is. Zoals betrouwbaar openbaar vervoer, geschikte woonvormen, en hulp bij het vinden van passend werk.

Op de tweede plaats: veiligheid. Je veilig voelen begint in je eigen omgeving, bijvoorbeeld door altijd en overal alarmnummer 112 te kunnen bellen. Helaas is dat niet overal in onze provincie vanzelfsprekend, vraagt u maar eens aan de inwoners van Olland. Des te urgenter dat de provincie haar lobbykracht richting Den Haag hiervoor gaat inzetten. Wat niet normaal is, mag niet normaal worden. Voorwaar de reden om ons als CDA te blijven verzetten tegen het gebruik én de productie van drugs, waar Brabant helaas nog steeds koploper in is.

De teller stond vorig jaar op 25 drugslabs, 38 opslaglocaties en 90 dumpingen van drugsafval. Een omvangrijk probleem, en een bedreiging voor mens en natuur. We zijn echter hoopvol gestemd, omdat we verder kunnen gaan met waar de vorige coalitie mee is begonnen, met de aanpak van ondermijning en drugscriminaliteit én de 15 miljoen euro die hiervoor beschikbaar komt. Bedoeld voor organisaties als de Taskforce-RIEC Brabant Zeeland en Samen Sterk in Brabant, die heel belangrijk werk doen. We verwelkomen daarbij de inzet van nieuwe, innovatieve en slimme middelen, zoals de inzet van cameratoezicht in het buitengebied, waarvoor we als CDA herhaaldelijk hebben gepleit.

Op de derde plaats: landbouw én natuur, want ik zei het al eerder: die twee zijn bondgenoten en gaan in dit akkoord hand in hand. Brabant wordt groener, want we maken een begin met het planten van 40 miljoen bomen en er wordt 4.500 ha. natuur gerealiseerd. En Brabant wordt realistischer, want we actualiseren de Brabantse stikstofaanpak, met draagvlak en een reëel tempo als pijlers voor het halen van onze stikstofdoelen. In dat kader schuift de datum waarop agrariërs moeten voldoen aan de nieuwe stikstofregels op van 2022 naar 2024, met uitstel voor bedrijven waarvoor nog onvoldoende innovatieve stalsystemen op de markt zijn. Een datum die we voorzien van een ‘schil’ van realisme, bestaande uit maatregelen die ondernemers helpen de juiste keuzes te maken.

Leefbaarheid, veiligheid, landbouw én natuur, voor het CDA drie belangrijke groene draden door dit bestuursakkoord. Herkenbaar, voor de Brabanders, en herleidbaar, naar het CDA-verkiezingsprogramma. Een vierde belangrijk thema wil ik daarbij niet onbenoemd laten: cultuur. Want net als de vorige coalitie investeert óók deze coalitie substantieel in cultuur, sport en erfgoed, in drie jaar tijd bijna 200 miljoen euro. Vanaf 2023 gaat daar jaarlijks 7 miljoen euro af, omdat de provincie haar uitgavenpatroon moet matigen om in de toekomst niet nog meer te hoeven bezuinigen. Waar die 7 miljoen euro moet worden gevonden, gaat nog worden uitgewerkt. Als het aan het CDA ligt daar waar dat het minste pijn doet. Geld dat voor cultuur bestemd is, moet wat ons betreft zoveel mogelijk naar cultuur gaan en zo min mogelijk naar organisatiekosten. Dat was, is én blijft onze inzet.

Ik rond af. Voor het CDA is dit een evenwichtig en realistisch akkoord. Draagvlak hiervoor zullen moeten we vinden en verdienen. Daarvoor zijn bruggenbouwers nodig, want zonder hen kom je nooit aan de overkant. Ik ben trots dat we als CDA met Erik Ronnes en Elies Lemkes twee van zulke bruggenbouwers hebben gevonden. Hun voorgangers, de gedeputeerden van wie we vandaag afscheid nemen, wil ik vanaf deze plaats bedanken voor hun inzet voor onze provincie.

1 Alleen het gesproken woord telt.

Spreektekst Ankie de Hoon bestuursakkoord 2020-2023 (15 mei 2020)

Veelgestelde vragen over cultuur in het bestuursakkoord 2020-2023

VEELGESTELDE VRAGEN OVER CULTUUR IN HET BESTUURSAKKOORD 2020-2023

Vraag 1:
Stopt de provincie met cultuur?

Antwoord:
Nee. Dit provinciebestuur steekt in de periode 2020-2023 ongeveer € 120 miljoen in cultuur en sport en € 70 miljoen in erfgoed. Een aanzienlijk deel daarvan gaat rechtstreeks naar cultuurmakers en amateurkunst. Net zoals dat in de afgelopen jaren het geval was.

Vraag 2:
Waarom staat er in de begrotingstabel van het bestuursakkoord tussen 2023 en 2030 een 0?

Antwoord:
De provincie kent twee soorten geld: structureel geld waarmee langjarige taken en subsidies worden betaald en incidenteel geld dat elke vier jaar door een nieuwe coalitie wordt verdeeld over tijdelijke taken.

De 0 in de begrotingstabel gaat over incidenteel geld. In 2023 zijn er weer verkiezingen en start een nieuwe coalitie, die dan op dat moment mag bepalen waar het incidentele geld naartoe gaat. Dat zou dus ook naar cultuur kunnen gaan. De verkiezingen en coalitieonderhandelingen in 2023 gaan dat bepalen.

De coalitie VVD-FvD-CDA-LB beslist enkel over de periode 2020-2023. Gedurende die periode besteedt deze coalitie (incidenteel) € 20 miljoen extra aan cultuur, sport en de vrijetijdseconomie. Die drie samen heten in het bestuursakkoord ‘Vrije Tijd’.

Vraag 3:
Wat wordt in het bestuursakkoord bedoeld met ‘afbouw van subsidierelaties naar het nieuwe normaal in 2023’?

Antwoord:
Hierover hebben de coalitiepartners heldere afspraken gemaakt. Die zijn terug te vinden op pag. 51 van het bestuursakkoord. Er wordt structureel (dus op lange termijn, te beginnen in 2023) € 7 miljoen bezuinigd op Vrije Tijd (cultuur, sport en vrijetijdseconomie samen).

In de tabel hieronder staat welke bedragen er nu structureel voor Vrije Tijd beschikbaar zijn en waar vanaf 2023 € 7 miljoen op wordt bezuinigd. Dit zegt niks over incidenteel geld dat een volgende coalitie zou kunnen vrijmaken.

Thema Bedrag
Vrije Tijd  
Cultuur € 20,1 miljoen
Samenleving €   5,8 miljoen
Sport €   0,4 miljoen
Totaal € 26,3 miljoen
Bezuiniging in 2023 €   -7,0 miljoen
Begroting elk jaar vanaf 2023 voor Vrije Tijd € 19,3 miljoen

De tabel laat zien dat in ‘het nieuwe normaal’, vanaf 2023, er structureel € 7 miljoen minder naar Vrije Tijd gaat. Dan blijft er ongeveer € 19,3 miljoen over, die de provincie elk jaar voor de thema’s onder Vrije Tijd kan uitgeven.
Daar kan, als een nieuwe coalitie dat wil, incidenteel geld (geld voor een periode van vier jaar) bijkomen.

De nieuwe coalitie VVD-FvD-CDA-LB heeft drie jaar de tijd om te bepalen waar precies € 7 miljoen op moet worden bezuinigd. Het college gaat daarover in gesprek met alle betrokkenen in de diverse sectoren en met de politieke partijen in Provinciale Staten. Ook als CDA houden we natuurlijk een vinger aan de pols.

Vraag 4:
Vanwaar het nieuwe programma ‘Vrije Tijd’?

Antwoord:
Het nieuwe programma ‘Vrije Tijd’ is een combinatie van het oude programma Cultuur, Samenleving & Sport mét vrijetijdseconomie dat voorheen onder de portefeuille Economie viel. Er wordt dus een combinatie gemaakt tussen de aanjaagfunctie van de provincie, die cultuur en sport mogelijk maakt, en de marketingfunctie (via Visit Brabant bijvoorbeeld).

Vraag 5:
Waarom gaat er minder geld naar Vrije Tijd?

Antwoord:
Brabant heeft in de afgelopen jaren heel veel geld kunnen uitgeven. Dit kon door de verkoop van energiebedrijf Essent, waardoor de provincie miljarden euro’s extra geld kreeg. Dat extra geld is op óf belegd in obligaties die door de lage rente weinig opleveren. Hierdoor moet de provincie in 2023 in totaal € 30 miljoen minder gaan uitgeven.

Doen we dat niet, dan ontstaat in 2025 een gat van € 60 miljoen in de provinciale begroting. Drastische bezuinigingen op niet-wettelijke taken, zoals cultuur, zijn dan niet te voorkomen. Door nu al € 30 miljoen te bezuinigen, voorkomen we dat gat in 2025 én kunnen we langjarig ook op het gebied van cultuur flink actief blijven en investeren. Voor nu is er gekozen om € 10 miljoen te bezuinigen op natuur, € 6 miljoen op mobiliteit en € 7 miljoen op vrije tijd. De overige € 7 miljoen zal worden opgevangen in de andere onderdelen van de begroting.

Hebt u zelf nog vragen? Of wilt u iets anders kwijt?
Neemt u dan contact op met Statenlid Marcel Deryckere (mderyckere@psbrabant.nl).

Klik op de volgende link om deze vragen & antwoorden als PDF-bestand te downloaden: FAQ Cultuur (8 mei 2020).

CDA: bestuursakkoord is basis voor nieuwe start

Het bestuursakkoord Samen, Slagvaardig en Slim: ons Brabant, dat VVD, FvD, CDA en Lokaal Brabant vandaag presenteren, is de basis voor een nieuwe start. Het behoudt wat goed is, en verandert waar nodig. Aldus het CDA in reactie op het akkoord.

Fractievoorzitter Ankie de Hoon: “De inhoud van dit bestuursakkoord is realistisch, gaat uit van draagvlak en het juiste tempo van te nemen maatregelen. De inzet van het CDA-verkiezingsprogramma is op veel onderdelen terug te vinden. Ik ben trots op het resultaat.”

Veiligheid

Zo is en blijft veiligheid, waaronder de aanpak van ondermijning en drugscriminaliteit, een belangrijk speerpunt voor dit provinciebestuur. Hiervoor is een bedrag van € 15 miljoen beschikbaar, bedoeld voor organisaties als de Taskforce-RIEC Brabant Zeeland en Samen Sterk in Brabant (SSiB).

Leefbaarheid

Ook is er in het akkoord aandacht voor leefbaarheid. Onder andere in de woonportefeuille van Erik Ronnes, beoogd CDA-gedeputeerde Ruimte & Wonen. Het nieuwe provinciebestuur wil 10.000 nieuwe woningen per jaar bouwen, voor jong en oud, in de stad en in onze dorpen. De noodzaak van een dekkend mobiel netwerk om vanuit iedere plek in Brabant alarmnummer 112 te kunnen bellen, heeft in het akkoord eveneens een plek gekregen.

Daarnaast wil het nieuwe provinciebestuur samen met gemeenten verkeersknelpunten oplossen en de bereikbaarheid van en in Brabantse regio’s verbeteren, o.a. door extra capaciteit op het spoor en bij stations, meer snelle betrouwbare busverbindingen en een betere verbinding vanuit de dorpen naar de steden en naar industrie- en bedrijventerreinen.

Ouderen

In Brabant wonen veel mensen van 55 jaar en ouder. In het bestuursakkoord wordt voor ieder beleidsterrein gekeken naar wat voor ouderen van cruciaal belang is. Bijvoorbeeld goed openbaar vervoer, voldoende mantelzorg- en ‘kangoeroewoningen’ (twee woningen onder één dak), en het aan het werk helpen van werkloze 50-plussers.

Landbouw & Natuur

Elies Lemkes-Straver, beoogd gedeputeerde Landbouw, Voedsel & Natuur, gaat een brug slaan tussen landbouw en natuur. Er wordt een begin gemaakt met het planten van 40 miljoen bomen tot 2030 en er wordt 4.500 ha. natuur gerealiseerd. Vanuit haar landbouwportefeuille is zij medeverantwoordelijk voor de Brabantse stikstofaanpak. Deze wordt geactualiseerd en aangepast, met draagvlak én een realistisch tempo als pijlers voor het halen van onze stikstofdoelen. In dat kader schuift de datum waarop agrariërs moeten voldoen aan de nieuwe stikstofregels op van 2022 naar 2024. Bedrijven waarvoor nog onvoldoende innovatieve stalsystemen op de markt zijn, kunnen uitstel krijgen. Voor ondernemers die juist sneller aan de slag willen met innovaties, wordt gekeken hoe zij hierbij het beste kunnen worden geholpen.

Energie

Een ander punt dat het CDA verwelkomt, is een haalbare en betaalbare overgang naar duurzame energie. Brabant blijft zich houden aan de afspraken uit het Klimaatakkoord, terwijl draagvlak en draagkracht zwaarder gaan meewegen bij besluiten over windmolens en zonne-energie. Ook hebben de partijen in het akkoord nadrukkelijk opgenomen dat zij tegen uitbreiding van de gaswinning (o.a. via ‘fracking’) in Brabant zijn. Voor dit standpunt heeft het CDA in de afgelopen jaren regelmatig gepleit.

Motorrijtuigenbelasting

Tot slot maakt het akkoord financiële ruimte vrij om de eerder ingezette verhoging van de motorrijtuigenbelasting te kunnen terugdraaien en te verlagen naar alleen een prijsbijstelling van 1,5% per jaar vanaf 2021 t.o.v. het tarief in 2019.

Principes voor samenwerking

Onder het akkoord liggen acht principes voor samenwerking, essentiële afspraken tussen de vier coalitiepartijen over hun gelijke basisvisie op o.a. de rechtstaat, mensenrechten, klimaatbeleid en Europese samenwerking. Afspraken die dienen als kader en leidraad waar VVD, FvD, CDA en Lokaal Brabant in onze provincie elkaar gedurende deze bestuursperiode aan zullen houden en op aanspreken.

Klik op de volgende link om het bestuursakkoord te lezen en te downloaden: Bestuursakkoord 2020-2023.