Spreektekst Marianne van der Sloot – Fractievoorzitter CDA Brabant
Perspectiefnota 2016 (15-04-2016)

INLEIDING

“Je moet schieten, anders kan je niet scoren.”
Voorzitter, dat zijn de woorden van de onlangs overleden Johan Cruijff.

We zijn nu een jaar onderweg in huidige opstelling. En in dat jaar zien we het college niet vaak schieten en nog minder vaak scoren. Er zijn een paar goede een-tweetjes voorbijgekomen, zoals de OV-fietsen op alle stations en de Graduate School. Maar wij zien verder weinig beweging en dat is een gemiste kans. Omdat er zoveel speelt in de Brabant.

En dat wat we wel zien, is vaak veel papier met onbegrijpelijke teksten. Met als tijdelijk hoogtepunt de Uitvoeringsagenda Energie. Ik citeer: De samenwerking moet zich meer decentraal afspelen en voorbijgaan aan de triple helix. De quadrupel helix heeft de toekomst. Einde citaat. Met alle respect: dat kan ik op de markt van Den Bosch niet uitleggen.

“Geen nood”, zegt gedeputeerde Van den Hout. Hij heeft de werkwijze van het college uitgebreid toegelicht in BN De Stem. Het zit zo: “In het eerste jaar produceert dit college vooral papier. En dat niemand het begrijpt, daar hoeft Brabant niet wakker van te liggen. Want – zo zegt de gedeputeerde – alles wat wij doen hoeft niet begrepen te worden door de Brabander.” [Dus… dat verklaart een boel]

Voorzitter, gelukkig “heb ieder nadeel zijn voordeel”.
De perspectiefnota gebruiken wij graag als voorzet. Om uw goede voorstellen te steunen, uw slechte plannen af te wijzen en die bij te stellen waar het nodig is.

Zoals bekend hebben wij als CDA dat wat wij belangrijk vinden voor de toekomst van Brabant samengevat met 3 D’s. Namelijk: 1) Dichtbij 2) Degelijk 3) Duidelijk. Daar toetsen wij uw en ons werk aan.

1) DICHTBIJ

Ik begin met Dichtbij, omdat wij vinden dat Brabanders goed en zeker ook veilig moeten kunnen leven in hun wijk of dorp.

Veiligheid
Als eerste het thema veiligheid. Want voorzitter, laten we eerlijk zijn: er is geen leefbaarheid zonder veiligheid.

Het CDA maakt zich grote zorgen over de heftige drugscriminaliteit in onze provincie. De afgelopen jaren en weken zijn er gelukkig grote stappen gemaakt in de bestrijding, mede dankzij de Taskforce. Met complimenten.

Helaas zien we dat de totale criminaliteitsbestrijding in Brabant nog lang niet op niveau is. Alleen in de steden weet de politie de wettelijk verplichte aanrijtijd van een kwartier te halen. Op het platteland is de politie letterlijk ver weg. Politiebureaus sluiten en ingeval van spoed is de politie in een aantal gemeenten er pas na een kwartier. Te laat dus.

Bij misdrijven of aangiftes zien we hetzelfde zorgelijke beeld. Landelijk wordt gemiddeld 1 op de 4 misdrijven opgelost. In Brabant ligt dit aantal structureel veel lager. Je zult maar in Goirle wonen, waar maar 1 op de 10 misdrijven wordt opgelost. Het CDA vindt dit ontoelaatbaar. Criminelen krijgen te veel ruimte en komen en er te vaak ongestraft mee weg. Wij vragen het college dit aan te pakken met de motie Brabant Opsporing Verzocht.

Sociale veerkracht
Voorzitter, wat is dichtbij zonder sociale veerkracht? Al een jaar lang vertellen wij aan de gedeputeerde – en de gedeputeerde aan ons – hoe belangrijk sociale veerkracht is.

Nu lezen wij in de perspectiefnota (een jaar later dus) dat het college een opdracht aan de Staten vraagt over leefbaarheid. En wel om een adaptieve netwerkende aanpak voor sociale veerkracht op te stellen.

We vragen ons af wat er gebeurd is met alle goede voornemens van het college op leefbaarheid. We horen uit het veld dat het stil ligt, en dat zelfs beschikkingen voor dit jaar nog niet zijn afgegeven. Dat kan niet! Er zit zoveel energie in de samenleving, die we echt niet willen kwijtraken. Zeker niet door dralende bestuurders, dikke nota’s en dure woorden. Dat moet juist deze SP-gedeputeerde grondig met ons eens zijn.

Om met Cruijff te spreken: “Vaak moet er iets gebeuren, voordat er iets gebeurt”.
Het CDA wil de gedeputeerde op weg helpen met zijn schone taak om dichtbij de sociale veerkracht in Brabant te versterken.

  • Wij geloven dat kleine duwtjes zorgen voor grote bewegingen. Bij de DOE-budgetten zagen we dat ook. Want vaak weten mensen zelf heel goed wat nodig is om hun omgeving te verbeteren.
  • Wat daarbij essentieel is, is het betrekken van Brabanders bij sociale veerkracht. De Dorpen Derby samen met Omroep Brabant is daar een goed voorbeeld van. De energie spat er vanaf. Maar de toekomst is onzeker. En er is zoveel mogelijk! Of blijft u liever in de toren in Den Bosch zitten? Wij roepen u op om aan het werk te gaan en dienen daarom de motie Werk aan de (s)Winkel in.
  • Sociale veerkracht gaat ook breder dan de Swinkels-portefeuille. In de energienota van gedeputeerde Spierings zat een lege bladzijde voor goede ideeën. Het CDA ziet dat we Brabant alleen energieneutraal kunnen maken, als we dat samen met de Brabanders kunnen doen. En als we concreet worden. Zoals door het energieneutraal maken van sportaccommodaties, een mooie co-creatie tussen energie en sociale veerkracht. Daarom dienen wij de motie Duurzaam Sporten in.

2) DUIDELIJK

Voorzitter, ik ga over op de tweede D van Duidelijkheid, die ik toespits op de varkenshouderij, leegstand en het arbeidsmarktbeleid. Maar duidelijkheid is zeker ook nodig voor het openbaar vervoer voor mbo-scholieren. We roepen het college met een motie op tot een overgangsregeling te komen.

Varkenshouderij
Voorzitter, de bestuursopdracht over varkenshouderij. Met veel bombarie heeft de provincie aangekondigd dat het met een nieuw verdienmodel komt voor de varkensboeren. Ambitieus. Het CDA vindt het goed om na te denken over de toekomst van de varkenssector.
Veel familiebedrijven hebben het zwaar en de sector staat onder druk. VVD’er Uri Rosenthal heeft landelijk de opdracht om samen met de sector en de banken een nieuw bedrijfsmodel op te zetten. Maar Brabant zet zich buitenspel en doet niet mee. Maar waarom gaan we dit als Brabant weer alleen aanpakken? ‘Los’ van de rest van het land? Waarom bundelen we de krachten niet? Het CDA dient hiervoor een amendement op de bestuursopdracht in.

Leegstand
Voorzitter, ik ga door met duidelijkheid over leegstand. De retailsector en detailhandel zitten in een proces van transformatie. Als we leegstand willen tegengaan, is vernieuwing volgens het CDA noodzakelijk. Voor het CDA heeft dit onderwerp prioriteit. De gedeputeerde gaat gelukkig druk aan de slag om deze vernieuwing te versnellen. Dat steunen wij. Wel vinden wij dat de inzet sterker kan en de regie vanuit de provincie strakker. Wij willen de gedeputeerde de hand reiken en dienen daarom de motie Leegstand aanpak versnellen in.

Arbeidsmarkt
Voorzitter, de Brabantse economie groeit in 2016 met zo’n 2,6%. Gedeputeerde Pauli draagt daar met zijn economisch programma ook een stukje aan bij. Dat doet hij goed. Wat minder goed is, is de ontwikkeling van de arbeidsmarkt. De werkloosheid blijft ook in 2016 boven de 6% hangen.

Wanneer we de laatste prognoses (van ING) bekijken, heeft dit drie oorzaken:

  1. Mismatch tussen vacatures en werkzoekenden [door snelle structuurverandering in de Brabantse economie].
  2. Ouderen die langdurig werkloos zijn [in deze groep en hier niet of nauwelijks uitkomen].
  3. Regio’s die op de arbeidsmarkt fors achterblijven, zoals West-Brabant.

Omdat we hier sneller duidelijkheid en meer actie op willen ondernemen [en omdat we ook gedeputeerde Pauli niet met lege handen – zonder bestuursopdracht – naar huis willen laten gaan], komen we met de motie Bestuursopdracht arbeidsmarkt.

3) DEGELIJK

Voorzitter, we komen bij de derde en laatste D.
De D van Degelijk. Van een degelijk financieel beleid.

Ik kom daarbij op het extra geld dat gevraagd is voor VTH (vergunning-toezicht-handhavingstaken). Keer op keer meer geld, zonder een duidelijke onderbouwing. De VTH-miljoenen lijken in een bodemloze put te verdwijnen. Het CDA wil graag begrijpen waarvoor u het geld gaat gebruiken. En we willen gedeputeerde Van den Hout graag nog een keer de kans geven om uit te leggen waar de extra € 2,5 miljoen in 2019 voor is én waar de extra € 6,2 miljoen in 2020.

Gedeputeerde Van Merrienboer is actief aan de slag gegaan met onze zorgen over de financiën op middellange termijn. Aan onze wens voor een externe validatie van het financieel beleid is tegemoet gekomen. Daar zijn we blij mee.

Helaas zijn onze zorgen door professor Koedijk wel bevestigd. Het beleid is degelijk voor nu, maar de inkomsten staan op middellange termijn zwaar onder druk. Onder andere de recente renteverlaging door de ECB versterkt dit effect. En daarmee de zorgen van het CDA.

Voorzitter, we zijn blij dat er in het verleden [door bekende gedeputeerden] goed op de Brabantse centen is gepast. Maar regeren is ook vooruitzien. Wij willen daarom graag weten hoe het huidige college ‘vooruitziet’ op al deze ontwikkelingen.

En daarom hebben we 4 vragen:

  • Ziet het college het ook zo dat we onze rendementen, zoals het ernaar uitziet, niet meer halen?
  • Hoe houdt het college hier rekening mee?
  • Worden of zijn er alternatieven verkend? Zo ja, welke?
  • Hoe wil het college de Staten hierin betrekken?

Voorzitter, om op de laatste vraag aan te sluiten: degelijkheid heeft voor het CDA alles te maken met het betrekken van de Staten bij belangrijke beslissingen.

We hebben uit de beantwoording van onze vragen begrepen dat het college werkt aan de aanpassing van het Treasury Statuut. Daarover 2 vragen:

  • Waarom wilt u dit statuut aanpassen?
  • Wil het college de Staten minder betrekken bij grote financiële beslissingen?
    Als dat zo is, heeft het CDA daar fundamentele bezwaren tegen.

Voorzitter, ik sluit af.
Het CDA staat voor Dichtbij, Degelijk en Duidelijk. Dat hebben we vertaald in vragen en voorstellen. Omdat wij Brabant NU willen versterken, concreet. We willen beweging in Brabant. Dat moet u aanspreken.

Voorzitter, ik eindig met nog 1 les van Cruijff voor het huidige college, over beweging:
…. “als je moet sprinten, ben je te laat vertrokken”.

Motie Brabant Opsporing Verzocht (15 april 2016)

Motie Werk aan de (s)Winkel (15 april 2016)

Motie Samen aan de bal (15 april 2016)

Motie OVergang ov-kaart voor scholieren (15 april 2016)

Amendement Toekomstperspectief varkenshouderij (15 april 2016)

Motie Bestuursopdracht arbeidsmarktbeleid (15 april 2016)

Motie Leegstand aanpak versnellen (15 april 2016)