Erik van Lith: Waterschap energieneutraal in 2025?

Waterschap formuleer haalbare energie doelen

Waterschappen spelen bij de uitvoering van hun taken in op de verandering van het klimaat. Niet alleen door tijdig maatregelen te nemen bij meer extreme natte en droge periodes. Ze beperken het gebruik van fossiele brandstoffen en daarmee de uitstoot van CO2. Een te veel aan CO2 wordt gezien als een oorzaak van klimaatverandering. De waterschappen maken steeds meer gebruik van duurzame energiebronnen zoals windmolens, zonnepanelen, warmtekracht, warmte en koude uit oppervlaktewater, groene stroom en biogasopwekking bij rioolwaterzuivering. Ze streven ernaar in 2025 energieneutraal te zijn dat wil zeggen dat alleen nog gebruik wordt gemaakt van duurzame energiebronnen. Is dat realistisch?

Afgelopen jaren investeerden de waterschappen miljoenen aan energieopwekking. Uit de klimaatmonitor van de waterschappen van 2016 blijkt dat inmiddels 30% van het totale energieverbruik opgewekt wordt door eigen energie (voornamelijk biogas) en daarnaast 6% door wind- en zonne-energie op eigen terrein. Een flinke stap, maar dan rest nog wel een fors deel van de energieopgave. Tegelijkertijd moeten waterschappen stevig investeren in aanpak van overstromingsrisico’s, wateroverlast en verdroging en verbetering van de waterkwaliteit. De financiële druk is hoog. Het CDA wil dat het waterschap haar taken goed blijft uitvoeren, maar dan wel tegen beheersbare kosten en tarieven.

Er is niet alleen financiële druk. Ook van de ambtelijke organisatie van een waterschap wordt veel verwacht. Jaren gaan vooraf, tot een idee of initiatief geheel of gedeeltelijk kan worden opgeleverd en feitelijk bijdraagt aan duurzaam opgewekte energie. Rekening moet worden gehouden met de benodigde doorlooptijd van alle procedures. Onlangs wees de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland nog op realiteit van doorlooptijden. Concreet voorbeeld is de oplevering van de energiefabriek in Tilburg. Door vertraging in oplevering zijn 3 jaren verloren gegaan. Het realiseren van nieuwe projecten voor duurzame energie vraagt veel tijd en inspanning van alle betrokkenen.

Daarnaast is draagvlak van de omgeving van belang. In zijn algemeenheid zal men veranderingen in een andere energievoorziening steunen. Energieprojecten kunnen een grote impact hebben op de leefomgeving. Daardoor kan er weerstand in de directe omgeving onstaan, die serieus genomen moet worden. Dat kan uiteindelijk betekenen dat voorgenomen projecten in de ijskast worden gezet. In ieder geval moeten omwonenden participeren, zodat zij hun steun voor bepaalde projecten kunnen geven. Tevens kunnen particulieren, ondernemers en energiecoöperaties worden gevraagd met initiatieven te komen. Dan moet wel helder zijn, wat het waterschap voor hen kan betekenen.

Kortom, waterschappen zijn zich bewust van hun bijdrage CO2 te beperken. Maar verwachtingen moeten wel in overeenstemming zijn met wat van waterschappen, hun inwoners en bedrijven gevraagd kan worden. Belangrijke voorwaarde voor het welslagen van de energieopgave bij waterschappen is het vinden van de balans. Deze balans veronderstelt een evenwicht tussen datgene wat in korte tijd moet gebeuren en datgene wat financieel en organisatorisch gedragen kan worden. Waterschappen dienen ook rekening te houden met hun omgeving, zodat het noodzakelijke draagvlak onstaat. Het CDA heeft recent in het Algemeen Bestuur hiervoor aandacht gevraagd. Het gaat bij de energieopgave van waterschappen om focus: formuleer voor de periode tot en met 2025 haalbare doelen en resultaten!

Met regelmatige publicaties breng ik belangstellenden op de hoogte van mijn werk als Lid van het Algemeen Bestuur van het waterschap De Dommel. Zijn er vragen, opmerkingen of suggesties, laat het mij dan weten via emailadres: evlith@dommel.nl.

Erik van Lith

CDA: elke school een watertappunt

Het CDA in de provincie Noord-Brabant wil dat elke school haar eigen watertappunt krijgt. Gemeenten zouden dat in overleg met drinkwaterbedrijf Brabant Water moeten realiseren.

Het voorstel van het CDA bouwt voort op de motie Smeulders/Van Agtmaal van 30 maart 2012. Daarin pleitten GroenLinks en CDA voor een openbaar watertappunt in elke Brabantse gemeente. De motie kreeg steun van een grote meerderheid van Provinciale Staten.

Door op ieder schoolplein een watertappunt te realiseren, hoopt het CDA kinderen en jongeren te motiveren om méér water en minder suikerrijke fris- en energiedrankjes te gaan drinken. Hiermee wil de partij aanhaken bij de campagnes van Jongeren Op Gezond Gewicht (JOGG), een organisatie die obesitas onder jongeren wil tegengaan.

“Een belangrijke missie, die steun en navolging verdient”, aldus CDA Statenlid Ankie de Hoon. De Provinciale Statenfractie van het CDA bracht op 31 maart jl. een werkbezoek aan Brabant Water in Seppe, waar het idee voor dit voorstel ontstond.

De Hoon: “Het Brabantse drinkwater behoort tot het beste ter wereld. Jong en oud zouden daar meer van moeten kunnen profiteren. Willen we onze jeugd op gezond gewicht houden, dan moeten we ze stimuleren om een bidon vers kraanwater te verkiezen boven een blik energiedrank uit de fabriek. Dat begint met een watertappunt op school, een plek waar jongeren dagelijks eten en drinken. En waar ze wat het CDA betreft ervaren dat water drinken lekker én gezonder is. Laten we samen met scholen, Brabant Water, gemeenten én provincie van heel Brabant een JOGG-provincie maken.”

Het CDA hoopt dat zoveel mogelijk gemeenteraadsfracties het voorstel omarmen en er lokaal mee aan de slag gaan.

Nieuwsbrief #9 online: lees hier

Nieuwsbrief nr. 9 van het CDA Brabant staat online, met o.a. een terugblik op de ALV van 28 mei jl., een opinie van waterschapsbestuurder Erik van Lith, verslagen van werkbezoeken en meer!

Lezen kan door op de volgende link te klikken: Nieuwsbrief #9 CDA Brabant. Veel leesplezier!

Reageren? Mail naar cda@brabant.nl.

Samenleving aan zet bij wateropgaven Smart Society

Onlangs werd in het Algemeen Bestuur van waterschap De Dommel een presentatie gegeven over het concept van Smart Society. De vraag is, of en zo ja op welke manier het waterschap bij dit concept betrokken moet worden.

Een Smart Society is een samenleving met mogelijkheden voor innovaties om de kwaliteit van leven te verbeteren. Inzichten schrijden voort en dagelijks komen er nieuwe toepassingen bij. Op tal van terreinen kunnen deze nieuwe toepassingen worden gebruikt, waaronder beperking van wateroverlast, waterbesparing en verbetering van de waterkwaliteit.

Voor het realiseren van genoemde wateropgaven wordt gezocht naar optimale oplossingen; niet alleen in termen van kostenbesparing, maar ook ten aanzien van maatschappelijk rendement. Steeds vaker wordt daarbij gekeken naar maatregelen op lokaal niveau, zodat maatwerk kan worden geboden. Een voorbeeld hiervan is het zelf (particulier) zuiveren van afvalwater gecombineerd met het verwerken van reststoffen tot schoon water, energie en compost.

Waarom kan het concept van Smart Society het verschil maken? Dit concept biedt de mogelijkheid om wateropgaven met andere opgaven in de eigen leefomgeving te verbinden. Door slim gebruik te maken van kennis en kunde, niet alleen van jezelf maar ook van anderen, kunnen meer gericht maatregelen worden genomen. Daarbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan ontwikkeling van stadslandbouw in relatie tot de beschikbaarheid van irrigatiewater.

Het waterschap staat aan de lat om de wateropgaven te realiseren. Het waterschap zou er verstandig aan doen aansluiting te vinden met het concept van Smart Society. Met dit concept kunnen (cyclische) waterstromen beter inzichtelijk worden gemaakt en verbindingen worden gelegd met (particuliere) initiatieven. Moeten we regenwater opvangen op daken en/of retentie in stad en/of op het platteland? Kunnen burgers het zelf doen of is verbinding gewenst?

Belangrijke randvoowaarde is dat het initiatief bij burgers en bedrijven komt te liggen, zodat het concept van Smart Society daadwerkelijk door de samenleving wordt omarmt en niet een agenda blijft van politici en bestuurders. Zoek samen met burgers, leveranciers, kennisinstellingen en andere overheden naar oplossingen voor wateropgaven, waarbij de wens van burgers leidend is!

Met regelmatige publicaties breng ik belangstellenden op de hoogte van mijn werk als bestuurslid van het waterschap. Zijn er vragen, opmerkingen of suggesties, laat het mij dan weten via emailadres: evlith@dommel.nl.

Erik van Lith

Publicatie CDA-fractie Waterschap De Dommel

Hoe wilt u betrokken zijn?

Waterschap zoekt naar nieuwe vormen van inspraak

 Bij de waterschapsverkiezingen in 2015 stonden de waterschappen in de schijnwerpers. Veel aandacht was er voor de verkiezingen. Om de kiezer van dienst te zijn was er een kieskompas. Vanaf de lancering werden 1.5 miljoen gebruikers genoteerd. In de landelijke media werd er ruim 130 keer aandacht aan het waterschap besteed. Ook op social media was er veel aandacht, onder andere op twitter: in ruim anderhalve maand werd met @waterschappen en #WSV2015 actief getwittert met 1.6 miljoen aan extra respons. Na de waterschapsverkiezingen nam het volume in media snel af.

Op zichzelf was al die aandacht voor het waterschap goed; er was een aanleiding om te communiceren over de verkiezingen en nut en noodzaak van (taken van) het waterschap. Wat uit de evaluatie van de waterschaps-verkiezingen echter blijkt, is een gebrek aan ‘democratische legitimatie’. Politieke keuzes zijn voorafgaande aan de verkiezingen niet sterk zichtbaar geweest. Integendeel. Vaak werden alleen besluiten gepubliceerd, zonder achterliggende overwegingen en discussies. Daarmee worden keuzemogelijkheden onzichtbaar. Veel mensen vroegen zich af, of er überhaupt wat te kiezen was.

Het zou jammer zijn als de aandacht voor het waterschap wegebt. De watervraagstukken bij waterschap De Dommel zijn groot. Voor een deel ligt het beleid vast. Voor een ander deel moeten stevige knopen worden doorgehakt. Het CDA vindt het belangrijk dat belanghebbenden vanaf het begin worden betrokken bij mogelijke oplossingen. Er moeten keuzes worden gemaakt niet alleen inhoudelijk, maar ook financieel. Die keuzes hebben consequenties. En daar is draagvlak voor nodig. Ook kennis van belanghebbenden in verschillende gebieden is hard nodig om tot duurzamer oplossingen te komen.

Hoe kan het waterschap de aandacht vasthouden en belanghebbenden betrekken? Het waterschap zal mensen moeten weten te boeien en te raken. De ervaring leert dat het dan gaat om onderwerpen in de directe omgeving van betrokkenen. Dan zijn mensen die geïnteresseerd zijn en willen meedenken en meepraten. Dat betekent dat het waterschap moet weten wat er speelt in de samenleving en daarop inspeelt. Dat betekent dat de onderwerpen waarover gepraat wordt en die in de belangstelling staan gemonitord zullen moeten worden. Vervolgens kan het gesprek worden aangegaan. 

Waterschap De Dommel zoekt nieuwe vormen van inspraak om de afstand tussen waterschap en belanghebbenden te verkleinen. Een werkgroep Bestuurlijke Vernieuwing, waar ondergetekende deel van uitmaakt, komt met voorstellen over de manier waarop bestuursleden van het waterschap een meer zichtbare rol kunnen spelen. Dit met als doel om een goed beeld te krijgen van belangen en wensen van verschillende belanghebbenden en de effecten van mogelijke oplossingsrichtingen. Daarmee kan het bestuur betere afwegingen maken, richting geven en kaders stellen.

Het gaat bij bestuursleden onder andere om het invullen van de ‘ambassadeursrol’; enerzijds dient kort en krachtig door bestuursleden te worden verwoord waar het waterschap voor staat en anderzijds zijn ze het ‘luisterend oor’, pikken informatie op die van belang is voor discussies en besluitvorming in het bestuur. Een aantal experimenten bij andere waterschappen lopen inmiddels. Dit zijn experimenten die uiteenlopen van denktanks bestaande uit bestuursleden, externen en waterschapsmedewerkers tot aan digitale polls aan de hand van duidelijke stellingen.

Kortom. De politieke keuzes moeten de komende 4 jaar expliciet zichtbaar worden, zodat mensen weten wat (en voor wie) er te kiezen valt. Voorkomen moet worden dat mensen zich blijven afvragen wat wordt gedaan met hun belastinggeld. De dilemma’s moeten zichtbaar zijn en besluiten onderbouwd worden. Daarbij moet oog zijn voor vraagstukken in de directe omgeving. Op welke manier zou de communicatie tussen bestuursleden en met name betrokkenen idealiter vorm en inhoud kunnen krijgen? Een aantal voorbeelden zijn genoemd. Blijft de vraag: Hoe wilt u betrokken zijn?

Met regelmatige publicaties breng ik belangstellenden op de hoogte van mijn werk als bestuurslid van het waterschap. Zijn er vragen, opmerkingen of suggesties, laat het mij dan weten via emailadres: evlith@dommel.nl.

Erik van Lith